Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 3002/05
Miejski Program Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii na terenie miasta Płocka na lata 2005 - 2007Załącznik Nr 1
do Zarządzenia Nr 3002/05 Prezydenta Miasta Płocka
z dnia 13 stycznia 2005r.
Miejski Program Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii
na terenie miasta Płocka na lata 2005 - 2007
Narkomania jest jednym z najpoważniejszych problemów społecznych, który niesie za sobą poważne ryzyko dla zdrowia publicznego, szczególnie w kontekście chorób infekcyjnych (HIV, żółtaczka, gruźlica, choroby weneryczne). Ilość zgonów występujących wśród narkomanów jest dużo wyższa niż w porównywalnej wiekowo populacji generalnej.
Zjawisko narkomanii związane jest i powoduje wiele innych problemów społecznych m.in. wzrost bezrobocia, prostytucję, ubóstwo, bezdomność oraz przestępczość. Szacuje się, że w Polsce jest obecnie ok. 3 – 6 tysięcy narkomanów – osób, które w sposób regularny używają narkotyków w sposób powodujący poważne problemy.
Światowa Organizacja Zdrowia w swojej strategii ,,Zdrowie dla wszystkich w XXI wieku” postuluje, aby do końca roku 2015 rozpowszechnienie używania narkotyków spadło o 25%, a umieralność z powodu ich używania – o 50%. Podkreśla konieczność kompleksowej, zrównoważonej polityki integrującej działania z zakresu ograniczania podaży i popytu.
Plan Działania Unii Europejskiej wobec Narkotyków (European Union Plan on Drugs 2000 – 2004) zakłada „kontynuację, w walce z narkotykami, zintegrowanego, zrównoważonego podejścia, w ramach którego ograniczanie podaży i popytu postrzegane są jako elementy wzajemnie wzmacniające się”. Jego cele obejmują m.in:
- znaczące zredukowanie rozpowszechnienia spożycia narkotyków i zmniejszenie liczby nowych konsumentów, zwłaszcza wśród młodzieży do 18 lat,
- znaczące zmniejszenie szkód zdrowotnych, w tym umieralności oraz zakażeń HIV, zapaleń wątroby typu B i C,
- znaczące zwiększenie liczby skutecznie leczonych,
- znaczące zmniejszenie przestępczości związanej z narkotykami,
Zgodnie z ustawą z dnia 24 kwietnia 1997 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, podstawę do działań w zakresie przeciwdziałania narkomanii stanowi Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2002 - 2005 uchwalony przez Radę Ministrów. Głównym celem Programu, który koresponduje z celem operacyjnym nr 5 Narodowego Programu Zdrowia na lata 1996 – 2005 jest ograniczenie używania narkotyków oraz związanych z tym problemów.
Zgodnie z w/w ustawą zadania w zakresie przeciwdziałania narkomanii są realizowane przez organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.
Zapobieganie rozpowszechniania się używania narkotyków wymaga zaangażowania dużej rzeszy osób i instytucji działających w różnych dziedzinach. Działania zaplanowane w niniejszym Programie są skoordynowane z zadaniami: Zespołu Edukacyjno - Profilaktycznego „W domu, w szkole, na ulicy” oraz Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Na terenie Miasta Płocka prowadzonych jest szereg różnorodnych działań w zakresie ograniczania powstawania i wzrostu popytu na środki odurzające. Działania są adresowane do społeczeństwa naszego miasta, jednak szczególna uwaga kierowana jest na ludzi młodych, którzy w okresie dorastania mają tendencję do podejmowania zachowań ryzykownych. Podejmowane działania skupiać się będą na ograniczeniu używania przez młodzież środków psychoaktywnych: narkotyków, substancji wziewnych czy leków.
Przy konstruowaniu Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomani oparto się na założeniach Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii oraz na wnioskach wynikających z Raportu Stanu Zagrożenia Narkomanią w mieście Płocku za rok 2003. Zaplanowane działania, które będą realizowane w ramach Miejskiego Programu wynikają również z rekomendacji do działań profilaktycznych opracowanych przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na podstawie przeprowadzonych na terenie Płocka w roku 2004 badań „Młodzież wobec uzależnień i zagrożeń społecznych”.
Założenia
Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii
na lata 2005 – 2007
Założenia Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii dotyczą prowadzenia różnorodnych działań mających na celu zapobieganie nowym problemom wynikającym z używania narkotyków, zmniejszanie rozmiarów istniejących problemów oraz zwiększanie zasobów potrzebnych do radzenia sobie z już istniejącymi. Program zakłada również kontynuację zadań podejmowanych w latach ubiegłych.
Znowelizowana ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi daje obecnie samorządom gminnym możliwość finansowania profilaktycznych działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie przeciwdziałania narkomanii. W związku z tym część zadań omawianego Programu będzie realizowana w ramach Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Zgodnie z nowoczesnym modelem profilaktyki działania dotyczące narkomanii, tam gdzie jest to potrzebne i możliwe, będą skoordynowane z działaniami dotyczącymi innych substancji uzależniających.
Działania profilaktyczne prowadzone będą na trzech poziomach:
1.Profilaktyka pierwszorzędowa adresowana do grup niskiego ryzyka, do których należą osoby, które nie podejmowały jeszcze zachowań ryzykownych – są jeszcze przed inicjacją narkotykową. Będzie miała na celu promocję zdrowego stylu życia oraz opóźnianie wieku inicjacji, a przez to zmniejszanie zasięgu zachowań ryzykownych.
2.Profilaktyka drugorzędowa adresowana do grup podwyższonego ryzyka, czyli do osób, które podjęły choć jedno zachowanie ryzykowne – są po inicjacji narkotykowej. Celem tych działań będzie ograniczenie głębokości i czasu trwania dysfunkcji, umożliwienie wycofania się z zachowań ryzykownych.
3.Profilaktyka trzeciorzędowa adresowana będzie do grup wysokiego ryzyka, do której należą osoby, u których zachowania ryzykowne są głęboko utrwalone i które odczuwają poważne negatywne konsekwencje (zdrowotne i społeczne) swoich zachowań ryzykownych (osoby uzależnione). Głównymi formami działań będzie leczenie, rehabilitacja i resocjalizacja tych osób.
Na każdym z trzech poziomów działania profilaktyczne prowadzone będą przez odpowiednich realizatorów:
w profilaktyce pierwszorzędowej realizatorami programów będą przede wszystkim nauczyciele wspierani przez pedagogów i psychologów, a terenem działania będą głównie placówki oświatowe,
profilaktykę drugorzędową realizować będą przede wszystkim psychologowie (terapeuci) i pedagodzy w poradniach, punktach konsultacyjnych, klubach profilaktyki środowiskowej i grupach socjoterapeutycznych,
w profilaktyce trzeciorzędowej realizatorami programów będą lekarze specjaliści, psychologowie, psychoterapeuci. Terenem działania będą: poradnie, zakład karny, placówki wychowawcze i resocjalizacyjne.
Na poszczególnych poziomach profilaktyki stosowane będą następujące działania:
- informacyjne – które będą miały na celu dostarczenie adekwatnych informacji na temat skutków zachowań ryzykownych i tym samym umożliwienie dokonywania racjonalnego wyboru. Ukierunkowane są one na zmianę postaw, a co za tym idzie zmianę zachowań,
- edukacyjne – których celem będzie pomoc w rozwijaniu ważnych umiejętności psychologicznych i społecznych (umiejętności nawiązywania kontaktów z ludźmi, radzenia sobie ze stresem, rozwiązywania konfliktów, opierania się naciskom ze strony otoczenia itp.),
- alternatywne – ich celem będzie pomoc w zaspokojeniu ważnych potrzeb (np. sukcesu, przynależności) oraz osiąganie satysfakcji życiowej przez stwarzanie możliwości zaangażowania się w działalność pozytywną (artystyczną, społeczną, sportową itp.),
- interwencyjne – mające na celu pomoc osobom mającym trudności w identyfikowaniu i rozwiązywaniu ich problemów oraz wspieranie w sytuacjach kryzysowych,
- zmniejszania szkód – przewidziane są na potrzeby profilaktyki trzeciorzędowej i skierowane będą do grup najwyższego ryzyka, wobec których zawiodła wczesna profilaktyka, interwencje, terapia, resocjalizacja – do narkomanów i alkoholików z długim stażem, którzy z różnych względów nie mogą albo nie chcą wycofać się z ryzykownych zachowań.
W nowoczesnych koncepcjach profilaktycznych podkreśla się, że na poziomie wczesnego zapobiegania podział na alkohol, narkotyki i papierosy nie ma uzasadnienia, bowiem mechanizmy i motywy sięgania po środki psychoaktywne są bardzo zbliżone. W ostatnich latach upowszechnił się wzór konsumpcji polegający na mieszaniu środków legalnych i nielegalnych co powoduje, że w lecznictwie coraz częściej pojawiają się pacjenci, których trudno jednoznacznie zdiagnozować jako uzależnionych wyłącznie od narkotyków czy alkoholu. Nowoczesne podejście do profilaktyki używania substancji psychoaktywnych obejmuje zatem różne środki ( alkohol, narkotyki, tytoń).
Program Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii swym zasięgiem obejmuje wiele grup docelowych. W części profilaktycznej jest to ogół społeczeństwa, ale przede wszystkim: dzieci i młodzież w wieku 10 – 25 lat, w tym młodzież z grup ryzyka. W części dotyczącej lecznictwa program adresowany jest do osób używających narkotyki w sposób szkodliwy i uzależnionych od nich. W tej grupie spotyka się ludzi w wieku od kilkunastu do sześćdziesięciu i więcej lat, ale 80% z nich mieści się w przedziale 16 – 29 lat.
Cele i zadania
Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii
na lata 2005 - 2007
Głównym celem Miejskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania Narkomanii jest ograniczenie używania narkotyków oraz związanych z tym problemów. Opiera się on na założeniach Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii. Cel ten realizowany będzie w trzech obszarach:
profilaktyka,
terapia, rehabilitacja i ograniczanie szkód zdrowotnych,
badania, monitoring, ewaluacja.
I. PROFILAKTYKA
Głównym celem tego zadania będzie zahamowanie tempa wzrostu popytu na narkotyki. Wymienione zadanie będzie realizowane przez:
1.Zwiększenie zaangażowania społeczności lokalnych w zapobieganie używaniu środków psychoaktywnych, a w szczególności poprzez:
a)wspieranie szkół podstawowych oraz gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w rozwijaniu działań profilaktycznych i realizacji adekwatnego do potrzeb programu profilaktycznego,
b)realizację programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży, mających na celu kształtowanie umiejętności osobniczych i społecznych, chroniących młodych ludzi przed sięganiem po środki psychoaktywne oraz dostarczenie rzetelnej wiedzy o substancjach odurzających,
c)wspieranie programów profilaktycznych w zakresie organizacji czasu wolnego dzieci i młodzieży, stanowiących alternatywę wobec używania narkotyków,
d)wspieranie programów profilaktycznych adresowanych do dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem oraz ich rodziców,
e)opracowanie oraz upowszechnianie materiałów informacyjno-edukacyjnych dla animatorów profilaktycznych w społecznościach lokalnych.
2.Podniesienie poziomu wiedzy społeczeństwa na temat problemów związanych z używaniem środków psychoaktywnych i możliwości zapobiegania zjawisku. Informacje na temat problemu używania narkotyków społeczeństwo czerpie głównie z mediów. Ważne jest, aby przekaz informacyjny był rzetelny i wyważony. W celu informowania społeczeństwa o środkach psychoaktywnych, związanych z nimi zagrożeniach i metodach zapobiegania im należy wykorzystywać różne nośniki informacji – prasę, radio, telewizję lokalną, broszury, ulotki. W/w cel realizowany będzie przez:
a)opracowywanie, zakup oraz rozdawnictwo materiałów informacyjno-edukacyjnych dotyczących problematyki narkomanii oraz zdrowego stylu życia (broszury, ulotki, książki),
b)emisje programów edukacyjnych na temat narkomanii w lokalnej telewizji,
c)spektakle edukacyjne dla dzieci i młodzieży wystawiane w szkołach,
d)prowadzenie kampanii edukacyjno - informacyjnych uwzględniających problematykę narkomanii.
3.Zwiększenie liczby kompetentnych realizatorów działań profilaktycznych. Zadanie realizowane będzie przez:
a)dofinansowywanie szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe osób realizujących programy profilaktyczne obejmujące problematykę narkomanii, w szczególności dla: pracowników szkół i placówek oświatowych, placówek opiekuńczo – wychowawczych, pracowników socjalnych, kuratorów i pracowników zakładów dla nieletnich, funkcjonariuszy więziennictwa, funkcjonariuszy policji i straży miejskiej.
4.Wspomaganie merytoryczne i finansowe działalności telefonu zaufania i poradni internetowej dla osób mających problem alkoholowy, narkotykowy lub związany z przemocą w rodzinie.
5.Współpraca merytoryczna oraz dofinansowanie działalności instytucji i organizacji w zakresie profilaktyki narkomanii.
II. TERAPIA, REHABILITACJA I OGRANICZANIE SZKÓD ZDROWOTNYCH
Głównym celem tego zadania będzie zwiększenie dostępności terapii dla osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych dla mieszkańców Płocka. Dostępność profesjonalnej i efektywnej terapii warunkuje skuteczność wszelkich innych działań podejmowanych na rzecz osób z problemem narkotykowym oraz ich rodzin. W/w cel realizowany będzie przez:
1.Zwiększanie dostępności świadczeń w zakresie rehabilitacji, leczenia i ograniczania szkód zdrowotnych poprzez rozwój i wspieranie specjalistycznych placówek i programów:
a)działania zmierzające do utworzenia ośrodka profilaktyki i terapii dla dzieci oraz młodzieży uzależnionej od substancji psychoaktywnych,
b)finansowanie dyżurów specjalistów udzielających porad oraz prowadzących terapię w punktach konsultacyjnych,
c)finansowanie warsztatów dla rodziców dzieci uzależnionych od substancji psychoaktywnych,
d)zakup testów do wykrywania obecności narkotyku w płynach ustrojowych dla instytucji i organizacji zajmujących się problematyką narkomanii.
2.Dofinansowanie szkoleń dla personelu prowadzącego leczenie, rehabilitację i programy ograniczania szkód zdrowotnych.
3.Współpraca merytoryczna oraz dofinansowanie działalności instytucji i organizacji w zakresie profilaktyki, rehabilitacji, leczenia i ograniczania szkód zdrowotnych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.
III. BADANIA, MONITORING I EWALUACJA
Głównym celem jest zbieranie informacji, które dostarczają podstaw do planowania działań profilaktycznych oraz przesłanek do oceny ich skuteczności. W/w zadanie realizowane będzie poprzez:
1.Stałe monitorowanie sytuacji epidemiologicznej w zakresie narkotyków poprzez:
a)przeprowadzanie badań ankietowych,
b)zbieranie danych z instytucji,
c)opracowanie raportu stanu zagrożenia narkomanią w mieście Płocku.
- Data publikacji: 21 lat temu (czwartek, 27 stycznia 2005, godzina 09:10)
- Osoba publikująca: Konrad Kozłowski
- Nadzór nad treścią: Konrad Kozłowski
- Ilość wyświetleń: 2 695 065
- Dokument nie był aktualizowany od momentu publikacji